Jisei, Ölüm Þiiri

辞世 Jisei, Ölüm Þiiri

Ölüm þiiri anlamýna gelen jisei, zen budist rahipleri ve zen felsefesini takip eden kiþilerde, özellikle samurailer arasýnda oldukça büyük bir önem taþýyan, kiþinin ölmesine yakýn yazdýðý, aydýnlanmaya ne kadar yaklaþtýðýný gösteren küçük þiirciklerdir.

Genellikle 俳句 haiku veya 短歌 tanka (Kýsa Þiir) kalýplarýnda yazýlýr. Tanka ayrýca 和歌 waka (Uyum/Huzur Þiiri) olarak da bilinir. Ancak tanka kelime anlamýndan da anlaþýlacaðý üzere genel bir isimdir.

Haiku 17 heceden oluþur. 17 hece, 5-7-5 lik satýrlar halinde yazýlýr. Tanka ve waka ise 31 heceli olup 5-7-5-7-7 sýralamasý ile yazýlýr.

Bazen de 連歌 renga (Birlikte Þiir) adý verilen iki kiþinin ortak oluþturduðu þiirler yazýlýr. Böyle durumlarda ilk þair belirlenen konu üzerine 5-7-5'lik bir giriþ yapar ve ikinci þair de 7-7'lik uygun bir bitiþ ekler. Bu olay sýradan samurailarýn günlük eðlencesi olarak da yapýldýðý gibi, imparatorluk sarayýnda yarýþmalarý da düzenlenen, samurai yaþam biçimine derinden yerleþmiþ bir olgudur.

Bir örnek verecek olursak:


土 金 や tsuchi kane ya toprak ve metal
息 は 絶えて も iki wa taete mo nefesim kesilse de
月日 あり tsukihi ari yýllar devam eder


行く 水 と yuku mizu to akan su ile
共に 涼しく tomo ni suzushiku birlikte serince
石 川 や ishi kawa ya taþlar ve kayalar


末 一期 sue ikki ömrümün sonu
見果てぬ 夢の mihatenu yume no sonunu göremediðim hayallerim
解れ かな hotsure ka na yýpranmýþ mý acaba


Meraklý olanlar için aþaðýdaki kitaplarý önerebilirim. Ancak ikisi de Ýngilizcedir.

• Blackman, Sushila (1997). Graceful Exits: How Great Beings Die: Death Stories of Tibetan, Hindu & Zen Masters. ISBN 0-8348-0391-7
  

• Hoffmann, Yoel (1986). Japanese Death Poems: Written by Zen Monks and Haiku Poets on the Verge of Death. Charles E. Tuttle ISBN 0-8048 1505-4
  

yha bu harika yha basyýldým çok harika saolasýn mdd3001 üff hemen bir haiku yazmalýyým XD

mdd3000 demiþ ki:ömrümün sonu
sonunu göremediðim hayallerim
yýpranmýþ mý acaba

süperdi
teþekkürler paylaþým için

beðenmenize sevindim ben böyle þeylere hastayým da birazcýk.

hehe...o zaman böyle güzel þeyleri paylaþýrsan bizimle seviniriz

ahha harika yha

行く 水 と yuku mizu to akan su ile
共に 涼しく tomo ni suzushiku birlikte serince
石 川 や ishi kawa ya taþlar ve kayalar


içinde serince kelimesi geçen herþey beni etkiler ^^ (:

arkadaþlar türkçe olarak siz de yazabilirsiniz, ne de olsa heceleri uydurmanýz yeter. tabi güzel de bi konu bulmanýz lazým. sonra söylemek istediklerinizi 17 veya 31 heceye ziplemeniz lazým benim baya kendi yazdýðým var, burada paylaþabilirim hoþunuza giderse

evet evet evet isteriz abi bizi mahrum etme yha nolur nolur nolurrrrr bayýlýyoruz þiirlere biz þiir hastasýyýz zatenn nolurr yhaa XD

yaa bu ne haldir savege yalvarýp durma seni sefil parya bu arada tabiki görmek isteriz mdd bizlerle paylaþýrsan seviniriz

o zaman bi tane yazayým:

ay doðdu yine,
sýcak bir yaz gecesi...
yeni bir umut?
bir arý ve çiçekler,
ne yapar ki beraber?

4 temmuz 2007



sizlerden de bekliyorum arkadaþlar, birlikte geliþtirelim.